سریال های روی آنتن؛تنوع روایت، همذات پنداری بدون شباهت در روزگار رقابت!

0
به بهانه پخش «سایه بان»، «محکومین»، «لیسانسه ها» و…

بانی فیلم | این روزها سه سریال تولیدی سیما در فضایی متنوع روی آنتن است و سریال عمودی‌ها نیز اخیراً به آنتن شبکه سه اضافه شده است تا در یک ساعت غیر پیک روی آنتن برود و شب‌های طولانی زمستان را بر مخاطبان سیما کوتاه کند. اینکه تلویزیون در یکی – دو سال اخیر به تنوع ژانر در جذب انواع مخاطب توجهی بیش از قبل نشان داده و مشخصاً در چیدمان کنداکتور یک هماهنگی محسوس بین شبکه‌ها در تنوع فضای قصه و سریال دیده می‌شود جای بسی خرسندی است چرا که رسانه ملی به پرمخاطب‌ترین رسانه موجود در دسترس، باید به آحاد مخاطب فکر کند و این تصور غلط که تلویزیون به پایین‌ترین سطح مخاطبش در این روزها رسیده را با نمایش آثار متنوع تکذیب کند. به نظر تلویزیون حتی در روزگار قدرت و قوت فضای مجازی پرمخاطب و پرطرفدار است فراموش نکنیم رسانه قابل اعتماد خانواده ایرانی هرگز به این راحتی جایگاهش را از دست نمی‌دهد چرا که مخاطب تلویزیون در چند حوزه خبر، سریال، پخش مستقیم فوتبال، برنامه ۹۰ و… به این راحتی دور رسانه متبوعش را خط نمی کشد.

تنوع ژانر

برای جذب انواع مخاطب در تلویزیون به تنوع در برنامه‌سازی، نگاه، قصه، ساختار، سبک و… احتیاج است. باید برنامه‌ساز تلویزیونی به دنبال فکر و ایده جدید و نو باشد تا تماشاگر با دیدن آثار تکراری از رسانه ملی عاصی نشود. این تنوع ژانر امروز در پخش سریال‌های تلویزیونی وجود دارد و مخاطب هر چند نتواند خودش را در دل سریال‌ها پیدا کند اما می‌تواند سریال مورد علاقه‌اش را در تلویزیون پیدا کند. به هر حال تلویزیون از پرداختن به برخی موضوعات بخصوص در حوزه آثار نمایشی دوری می‌کند اما در حوزه‌های مرسوم در حال حاضر شاهد یک تنوع منطقی در پخش سریال‌های سیما هستیم که جدا از اینکه دست مخاطب در انتخاب باز است، سبک و سیاق چیدمان بخش به سمتی رفته که سریال‌ها به شکل تمام و کمال از سوی مخاطبان قابل پیگیری است.

شبکه یک | محکومین

یک سریال اپیزودیک با داستان‌های متنوع که برخی از قصه‌ها قطعاً قوی و پرکشش و برخی نیز از حالتی متوسط برخوردار هستند که باید در ادامه دید. سریال محکومین استارت بسیار خوب و ویژه‌ای داشت، داستان اپیزود اول مخاطبان تلویزیون را امیدوار کرد. به یک اتفاق ویژه که البته در ادامه با آن شدت و حدت اتفاق نیفتاد، که این مسئله از خواص سریال اپیزودیک است. با نگاهی اجمالی به موضوعاتی که دست مایه سریال‌سازی در مجموعه اپیزودیک محکومین شده می‌توان امیدوار بود این مجموعه تماشاگرش را ناراضی نگه نخواهد داشت. سریال‌های اپیزودیک در روزگاری که پیش می‌آید که مخاطب نتواند تمام سریال را دنبال کند اتفاق خوبی است. به شرط آنکه در ساخت این دست آثار مدیریت هزینه شود تا تمام اپیزودها از اوضاع مناسبی در تولید و جذب بازیگر برخوردار باشند. آنچه در تعریف اولیه سریال وجود داشت و اتفاقاً نگاهی فرهنگی در پس اثر دیده می‌شد، مجازات جایگزین بود، در واقع مقرر بود براساس هر جرم رخ داده به جای تنبیه یا مجازات از نوع مرسوم، مجرم به شیوه‌ای دیگر که اصولاً نگاهی انسانی به آن وجود دارد دوران محکومیت خود را از جرم مرتکب شده سپری کند. جا انداختن این موضوع فرهنگی در جامعه قطعاً از طریق سریال و نزدیک شدن مخاطب بسیار مؤثر و قابل تأثیر است. در کل سریال محکومین که ساخته مشترک «سیدجمال سیدحاتمی» به تهیه کنندگی «بهروز مفید» است اتفاقی قابل دفاع است.
سریال محکومین بازیگران زیادی را در اپیزودهای مختلف به خود می بیند اما فراموش نکنیم «لیلا زارع» در نقش مددکار اجتماعی پای ثابت سریال است. کاراکتری وزین و متشخص که با شخصیت‌های مختلف براساس اپیزودها ارتباط متفاوتی برقرار می‌کند و بی‌شک حضور او در این سریال به عنوان پاشنه آشیل سریال محسوب می‌شود.

شبکه ۲ | سایه‌بان

این چند وقت اخیر راجع به سریال سایه‌بان شبکه۲ مطالب مختلفی خوانده‌اید. اما نکته‌ای که شاید این سریال را از زاویه‌ای نو به بررسی نشست ساخت سریال از آدم‌های باور جامعه است. شخصیت‌های سریال برادران محمودی از همین اطراف ما هستند، یکی از نکاتی که معمولاً در نقد سریال‌های مختلف مورد بحث است، خلق کاراکترهای فرازمینی و گاهی به دور از واقعیت زندگی است.
سریال سایه‌بان در طراحی شخصیت‌ها به تعریفی از زندگی رسیده است پس نمی‌توان آدم‌هایی درشت و غیرقابل باور را در دل سریال باور کرد. تمام سریال سایه‌بان نمایی از زندگی محسوب می‌شود، در دل روایت قصه زندگی جریان دارد، مگر در لحظاتی که نوع مونتاژ به شدت نمایشی می‌شود و البته این سلیقه تیم سازنده است و شاید با سلایق بسیاری همگونی نداشته باشد اما باید گفت سریال آدم‌هایش را از زندگی پیدا کرده است و با آنها به نمایش رسیده است، قرار نیست ما آدم های نمایش را در دل سریال ببینیم و آنها را تائید یا تکذیب کنیم. اما سریال سایه‌بان امروز جزو آثار پرمخاطب شبکه دو و تلویزیون جمهوری اسلامی محسوب می‌شود چرا که فضای خودمانی سریال مخاطب را با خود می‌کشاند.

شبکه۳ | لیسانسه‌ها

سریال لیسانسه‌ها و اصولاً سریال طنز لازمه آنتن تلویزیون در تمام فصول است. به هر حال ذوق و سلیقه مخاطب خسته تلویزیون که علاقه‌مند است با دیدن یک سریال طنز تغییر حس و حال دهد و روز کاری را پشت گذاشته و خواب آرامی را تجربه کند اصولاً بر این پایه است، سریال جذاب طنز را در کنداکتور تلویزیون پیدا کند. سریال فانتزی «سروش صحت» از چند وجه قابل بررسی است. او زبان متفاوتی را برای نقد و بررسی ذهن اجتماعی‌اش مدنظر دارد، موضوعات و سوژه‌های او در طول سریال گاه تکرار می‌شوند اما مراقبت او در تغییر زاویه پرداختن به مسائل اجتماعی این فرصت را به او و تیمش داده تا بکر و جذاب باقی بمانند. لیسانسه‌های سروش صحت از چند بازیگر بامزه برخوردار است که به تنهایی می‌توانند لحظات بی‌داستان سریال را تا حدودی پیش ببرند اما نکته اینجاست تماشاگر سریال لیسانسه‌ها در دنبال کردن این مجموعه به دنبال فضای شاد در لحظه است و هرگز به دنبال سرنوشت شخصیت‌ها نمی‌گردد. لیسانسه‌ها در یک قسمت پتانسیل ایجاد لبخند و جدا کردن مخاطب را از حال و روزش دارد، بد نبود اگر صحت در فصل جدید شخصیت‌های محوری نو با دغدغه‌های جذاب دیگر را به سریالش اضافه می‌کرد او می‌توانست با این فرمول چاله‌های سریالش را در برخی از لحظات که قصه کشش لازم را ندارد پر کند اما این اتفاق رخ نداد تا سریال لیسانسه‌ها با همان تیم ثابت و کاربلدش و البته ذهن فانتزی و خلاق سروش صحت تا امروز جذاب پیش برود.
سروش صحت را از آن مدنظر کارگردانی خالق و خوش فکر باید دانست که در طنزسازی مخاطب را به ذهن خودش نزدیک می‌کند نه اینکه به ذهن مخاطبش نزدیک شود. او به دنبال جا انداختن سبک و سیاق خود در روایت طنز تلویزیونی است و هرگز در این راه سرعتش را کم نکرده است، ساختمان پزشکان، پژمان و امروز لیسانسه‌ها نشان از این دارد که او تعریف خود را در طنازی تلویزیون پیدا کرده و بازخورد سریال در فصل جدید و شاید فوق‌لیسانس‌ها خبر از آن دارد که او حالا حالاها درگیر رفقای لیسانسه‌اش خواهد بود.

اشتراک گذاری

درباره نویسنده

mm

نقدسینما محفلی است که می‌کوشد تولیدات رسانه‌ای ایران و جهان اعم از سینما، تلویزیون و... را همواره با نگاهی نقادانه و منصفانه بررسی کند. باشد که این تلاش اندک ولی صادقانه، مخاطب را جهت انتخاب درست و بهبود فرآیند «دیدن» یاری نماید.

یک پاسخ قرار دهید